به گزارش جهان کسب و کار به نقل از تجارت نیوز، طی روزهای اخیر، بازار ارز شاهد افزایش قابل توجه قیمت دلار بوده و این ارز در بازار آزاد به سطوح بالایی رسیده است. این روند صعودی، حتی پس از بازگشت عبدالناصر همتی به ریاست بانک مرکزی، ادامه یافته و نگرانیهایی را در مورد تحقق وعدههای اولیه برای ثبات ایجاد کرده است. همتی با تمرکز بر مهار تورم، حرکت به سمت تکنرخی کردن ارز و ساماندهی ناترازی بانکها منصوب شد و در نخستین گام، برای اجرای سیاست ارز تکنرخی اقدام کرد. همزمان، دولت که در بودجه 1405 هم برنامه حذف ارز ترجیحی را ارائه داده بود، این ارز را برای بسیاری از کالاها حذف کرد.
همزمانی این دو رویکرد، انتظارات تورمی را به شدت افزایش داد و موجب جهش قیمت دلار شد. روندی که با وجود پایههای درست اقتصادی، فشار را بر اقشار مختلف جامعه افزایش و نشان داده است که چالشهای اقتصادی همچنان پابرجا هستند. اما دلار قرار است چقدر رشد کند و آیا سیاست ارزی جدید چشمانداز مثبتی را ترسیم میکند؟
تکنرخی شدن ارز شوک تورمی سنگینی به کالاهای اساسی وارد کرد
در این راستا، جواد فلاحیان، کارشناس بازارهای مالی در پاسخ به پرسشی درباره دلیل ادامه روند افزایشی قیمت دلار به تجارتنیوز گفت: «واقعا یکی از سوالات مهم این روزها این است که چرا با وجود تکنرخی شدن ارز، قیمت دلار همچنان رو به افزایش است. تکنرخی شدن اتفاق مثبتی بود، اما در عوض، تورم سنگینی به کالاهای اساسی که قبلا از ارز ترجیحی بهرهمند بودند، وارد شد.»
افزایش فعلی قیمت دلار ممکن است کاملا مدیریتشده باشد
فلاحیان ادامه داد: «در حال حاضر دو سناریوی اصلی برای افزایش قیمت دلار مطرح است.» او سناریوی اول را اینگونه توضیح داد: «دولت و بانک مرکزی به صادرکنندگان اجازه دادهاند تا ارز خود را جمعآوری کنند و سپس با عرضه سنگین در محدوده قیمتی 148 تا 150 هزار تومان، قیمت بازار آزاد را سرکوب کنند.»
فلاحیان اضافه کرد: «به معنای دیگر، این افزایش فعلی ممکن است کاملا مدیریتشده باشد و بانک مرکزی در حال آمادهسازی منابع ارزی بزرگ برای ورود قدرتمند به بازار است.»
شکاف قیمت دلار بین نرخ بازار توافقی و بازار آزاد به حدود 20 درصد رسیده و عملا تغییری ایجاد نشده است
فلاحیان سناریوی دوم را چنین توصیف کرد: «امکان دارد کنترل بازار واقعا از دست رفته باشد. تکنرخی شدن ارز گام مثبتی بود، اما چون عجولانه و بدون برنامهریزی دقیق انجام شد، یعنی بدون دانستن دقیق حجم ارزی که صادرکنندگان تزریق خواهند کرد، فقط شوک تورمی به کالاهای اساسی وارد کرد.»
او ادامه داد: «نتیجه این شد که اکنون دوباره ارز دو نرخی داریم؛ شکاف بین نرخ بازار توافقی (حدود 135 هزار تومان) و بازار آزاد به حدود 20 درصد رسیده و عملا تغییری ایجاد نشده است.»
در حال حاضر دولت نسبت به نرخ بازار آزاد نوعی بیتفاوتی نشان میدهد و سیاست مشخصی برای کنترل آن اعلام نشده است
فلاحیان در ادامه، دلایل رشد قیمت دلار در بازار آزاد را برشمرد و اظهار کرد: «ترس از ادامه ناآرامیهای اجتماعی اخیر باعث افزایش تقاضای دلار شده و هیجانات بازار هم تقاضا را تشدید کرده است.» او افزود: «در حال حاضر دولت نسبت به نرخ بازار آزاد نوعی بیتفاوتی نشان میدهد و سیاست مشخصی برای کنترل آن اعلام نشده است.»
ارزش واقعی دلار 135 تا 138 هزار تومان است
این کارشناس بازارهای مالی درباره پیشبینی قیمت دلار افزود: «به نظر من دلار در سال جاری بالاتر از ارزش واقعی خود معامله میشود، اما با هیجانات فعلی بازار میتواند هر قیمتی را تجربه کند.» فلاحیان افزود: «ارزش واقعی دلار حدود 135 تا 138هزار تومان است؛ یعنی نرخ فعلی بازار توافقی. دلار اکنون بالاتر از ارزش واقعی معامله میشود.»
ممکن است دلار 150 هزار تومان شود و سپس همتی سیاست سرکوب ارزی را اجرا کند
این کارشناس بازارهای مالی ادامه داد: «احتمالا افزایش تا محدوده 148 تا 150 هزار تومان ادامه پیدا کند و سپس سرکوب قیمتی رخ دهد؛ شبیه کاری که همتی در گذشته انجام داد و دلار را از محدوده 14 تا 18 هزار تومان به حدود 11 هزار تومان رساند.»
ارزیابی عملکرد بانک مرکزی در دوره جدید نیازمند زمان است
فلاحیان درباره سیاست ارزی رئیس بانک مرکزی گفت: «از زمان حضور همتی دلار حدود هفت تا هشت درصد رشد کرده است. اگر این روند ادامه یابد و کنترل از دست برود، عواقب بدی برای جامعه خواهد داشت، اما در شرایط فعلی بعید است همتی برکنار شود؛ نیاز به زمان دارند.»
اگر تکنرخی شدن ارز با کنترل کوتاهمدت بازار آزاد همراه میشد، تحول بزرگی بود
فلاحیان در پایان گفت: «اگر تکنرخی شدن با کنترل کوتاهمدت بازار آزاد همراه میشد، واقعا تحول بزرگی بود، اما اکنون افزایش نرخ بازار آزاد دوباره نگرانی ایجاد کرده و تقاضا را بیشتر کرده است.»
انتهای پیام